STANDARD

JUGOSLOVENSKI OVČARSKI PAS - ŠARPLANINAC FCI No. 41

Originalni naziv rase: JUGOSLOVENSKI OVČARSKI PAS - ŠARPLANINAC
Zemlja porekla: Srbija / Makedonija

Klasifikacija F.C.I : Grupa II - Pinčeri i šnauceri , molosi i švajcarski pastirski psi

Sekcija: 2. Molosi
Podsekcija: 2.2 Tip planinskih pasa
Bez radnog ispita.

ISTORIJAT:

“Šarplaninski ovčarski pas je jugoslovenski pas koji se gaji od davnina u svim jugoistočnim planinskim područjima Jugoslavije. Najbrojniji bio je na području Šarplanine, po kojoj i nosi ime, a sada se gaji u čitavoj Jugoslaviji. Ova rasa je registrovana kod FCI 1939. godine pod brojem 41 i imenom Ilirski ovčar. Godine 1957. na predlog JKS, FCI je usvojio izmenu imena Ilirski ovčar u Jugoslovenski ovčarski pas - Šarplaninac. Poreklo Šarplaninca može se samo nagađati. Verovatno je u jednom ili više navrata u migracijama naroda iz Azije došao u Evropu i na Balkansko poluostrvo, zajedno sa stokom koju su ti narodi gonili. Zadržao se u osnovnom tipu samo u onim područjima, gde je ovčarstvo ekstenzivnog tipa još uvek zastupljeno u velikoj meri i gde ovaj pas još i danas služi kao ovčar i branilac stada od divljih zveri.”

Standard za Šarplaninca napisao je Prof. dr.Slobodan Pavlović (1912 - 1994) doajen srpske i svetske kinologije.
Kratka biografija profesora: Rođen u Smederevu 23. jula. 1912. godine. Osnovnu školu i gimnaziju završio u Smederevu. Visoku veterinarsku školu završio u Alforu (kod Pariza) gde je doktorirao 1935. godine i tada je bio najmlađi doktor nauka u Kraljevini Jugoslavije. Od februara 1946 godine pa do penzionisanja radijo je na Veterinarskom fakultetu u Beogradu. Svoje kinološke radove započeo je još pre drugog svetskog rata, kada se zainteresovao za domaću pasminu ovčarskog psa Šarplaninca. Primenom naučnih metoda i statističkom obradom dobijenih podataka objavio je Standard ove rase koju je prihvatijo Jugoslovenski kinološki savez (J.K.S.) zatim i međunarodna kinološka federacija (F.C.J.). Tokom svog kinološkog rada bio je dugogodišnji vođa Rodovne knjige JKS-a, a na međunarodnom planu bio je član biroa F.C.I. gde je zastupao interese J.K.S. kao i dugogodišnji (10 godiona) predsednik komisije za standardizaciju pri F.C.J.-u.

1928.Šarplaninci su prvi put spušteni sa Šarplanine za potrebe Kraljevske vojske.

Defile srpskih trupa sa Šarplanincima.

Opšti izgled:

Snažan, dobro povezan pas, iznad srednjeg rasta, u celini skladne gradje. Prekriven je dugom, gustom i dosta grubom dlakom, što daje utisak zbijene građe tela. Snažne konstitucije, mirnog temperamenta, dobroćudan ali vrlo oštar pas. Odan svom gospodaru i nepodmitljiv.

Visina:

Visina grebena mužjaka iznosi prosečno 62 cm, a kuje prosečno 58 cm. Poželjni su viši psi. Psi ispod 56 cm i kuje ispod 54 cm isključuju se od pozitivne ocene. Prosečna težina odraslog psa u radnoj kondiciji iznosi 35-45 kg, a kuje 30-40 kg.

Dužina:

Trup nesto duži od visine grebena (u mužjaka za 8-10%, a u kuja za 10-12% visine grebena).

Crtež Šarplaninca, autora Janeza Plestenjaka, kinološkog sudije iz Škofije Loke.

GLAVA

Opis:

Glava je srazmerna veličini tela i iznosi oko 25 cm (ili oko 40% visine grebena). Lobanjski deo glave je nešto duži od njuške i čini u proseku 58%, odnosno 42% ukupne dužine glave. U kuje je njuška nešto duža (57%:43%). Gledana iz profila, linija čela je blago ispupčena, a njuška ravna, međusobno obe linije su blago konvergentne.

Lobanja:

Čelo (lobanjski deo glave) je suvo, široko, srednja čeona linija izražena, gledano odozgo i sa strane čelo blago ispupčeno i zaobljeno. Očni lukovi slabo izraženi. Potiljačno ispupčenje nije izraženo.

Stop:

Prelaz izmedju lobanjskog i ličnog dela glave je slabo izražen.

Njuška :

Kraća od lobanjskog dela, u osnovi široka i duboka, postepeno se i blago sužava prema vrhu. Nosnik je prav i širok, profil donje vilice iz kosog luka prelazi u ravnoj liniju, koja je divergentna.

Nos:

Širok i crno pigmentisan.

Usne :

Srednje debljine, priljubljene, a gornja neznatno prelazi donju. Uglovi usana zatvoreni, bez žvala.

Zubalo:

Makazasto i potpuno.

Oči:

Bademastog oblika, ni buljave, ni upale, tamno ili svetlo kestenjaste boje, smirenog su, ali prodornog i neustrašivog izraza. Očni kapci, kao i sve vidljive sluzokože, crno su pigmentisani.

Uši:

Usađene u visini zamišljene linije koja spaja vrh nosa i unutrašnji očni ugao, ili su neznatno niže usađene, oborene i uz glavu nošene, u obliku slova"V", srednje duge i dopiru do unutrašnjeg očnog ugla iste strane, prekrivene kratkom, gustom dlakom.

VRAT

Profil:

Gornja profilna linija vrata u gornjem delu vrata je blago ispupčena ili ravna, a donja je ravna. Vrat je srednje dug. Zbog guste dlake izgleda kraći, dubok, širok i mišićav, sa glavom i trupom dobro povezana i bez naglih prelaza. Vrat je blago uzdignut u odnosu na liniju ledja. Koža je pripijena - bez podgušnjaka (fanona). Dlaka je gusta, duga i oštra, na prelazu glave u vrat obrazuje izrazitu ogrlicu, što prividno povećava širinu i dubinu ovog dela glave.

TRUP

Izgled u celini:

Gornja linija trupa je ravna ili se blago spušta od grebena prema sapima. Kod pasa odgajenih u planinama toleriše se i neznatna nadgradjenost, iako ona nije poželjna. Trup je nešto duži od visine.

Greben :

Blago izražen i širok. Povezanost vrata i grebena čvrsta, a prelaz blag.

Leđa:

Prava i široka, ne suviše duga. Slabinski deo kraći, širok i mišićav.

Sapi:

Srednje duge, koso unatrag položene, široke i dobro obrasle mišićima.

Grudni koš:

Grudi su duboke, a njihova donja ivica dopire najmanje do lakta, srednje su duge, sa blago zaobljenim rebrima. Prsa su široka i mišicava. Obim grudnog koša treba da je najmanje 20% veći od visine grebena.

Trbuh:

Pribran, mišićav. Donja linija trbuha blago se penje prema zadnjem delu. Slabine relativno kratke i naznačenih prelaza.

Rep:

Dug i dopire najmanje do skočnog zgloba. Linija sapi nastavlja se gornjom linijom repa bez naglih prelaza. Rep je u osnovi snažan i postepeno se stanjuje prema vrhu. Odlakan je gustom i na donjem delu dugom dlakom, koja ga čini kitnjastim. Rep je sabljast u akciji više u afektu iznad ledjne linije, podignut i u luku povijen.

PREDNJE NOGE

Izgled:

Posmatrano u celini, prednje noge su pravilnih stavova, skladne u odnosu na trup, a visina lakta iznosi oko 55% visine grebena. Pojedini delovi prednjih nogu u skladnim su odnosima jedan prema drugom i sa trupom posmatrani, u celini.

Plećka:

Dovoljno duga i široka, dobro je povezana sa grudnim košem, blago je ukošena i sa horizontalom zaklapa ugao od 65 stepeni. Nadlaktica mišicava, od plećki položenija, zaklapa ugao sa horizontalom oko 55 stepeni. Lakatni ugao (izmedju nadlaktice i podlaktice) iznosi oko 145 stepeni. Lakat širok, pravilno postavljen, neznatno udaljen od grudnog koša.

Podlaktica:

Okomita, snažnih kostiju, mišicava, duga i na zadnjoj strani ukrašena dugom dlakom - zastavicama. Zglob šaplja širok, dubok sa blago izraženim prelazima.

Došaplje:

Blago ukošeno, snažno i široko.

Šape:

Snažne, izbočenih čvrsto pripijenih prstiju, kašikastog oblika. Nokti tamno pigmentisani, čvrsti, jagodice i tabani tamno do crno pigmentisani, čvrsti, ali elastični.

ZADNJE NOGE

Izgled:

Stavovi zadnjih nogu gledani od pozadi pravilni i nešto širi od prednjih nogu. Gledano sa strane stavovi su takodje pravilni a uglovi dovoljno zatvoreni. Butina je mišićava, snažno zaobljene muskulature, koso položena i zaklapa sa horizontalom sličan ugao kao i plećka. Koleni ugao je nešto otvoreniji od ramenog (iznosi oko 125 stepeni). Koleno čvrsto i široko. Potkolenica koso postavljena, snažna, sa dovoljno dubokom muskulaturom i sa izrazitim zastavicama.

Skočni zglob:

Širok je i dosta otvoren (ugao oko 130 stepeni).

Zadnje došaplje:

Snažno, nešto strmije od prednjeg, zaperci se retko sreću, a treba ih uklanjati.

HOD

Korak izdašan, dug i lak. Najradije se kreće u srednje dugom ali visokom kasu. U galopu je nešto teži, ali sa dugim i izdašnim skokovima.

KOŽA

Srednje debela, elastična, uz telo i pojedine delove dobro pripijena, bez nabora. Sve vidljive sluzokože crno ili tamno pigmentisane.

DLAKA

Glava, uši i prednji delovi nogu obrasli su kratkom dlakom. Vrat, trup, kao i zadnji delovi ekstremiteta i rep pokriveni su dugom, nešto grubljom i skoro pravom dlakom. Ispod duge dlake nalazi se kraća, finija, vrlo gusta i obilna poddlaka. Dužina dlake na grebenu iznosi 10-12 cm, a ne sme da bude kraca od 7 cm.

BOJA

Pas je jednobojan. Dozvoljene su sve nijanse boja od belog do tamnomrkog, skoro crnog. Najpoželjnija je sivozelena i tamnosiva boja. Šarenilo nije dozvoljeno. Kod pigmentiranih pasa dozvoljene su ali nepoželjne male bele oznake - belege na prsima i prstima. Kod svih pigmentiranih pasa osnovna boja najviše je izražena na gornjim delovima glave, vrata i trupa. U donjim delovima boja (pigment) postepeno slabi i prelazi u donjim delovima nogu u svetliji (prljavo sivi, odnosno žuckasti) pigment. Ovi prelazi u svetlije boje ne smeju da budu oivičeni i da daju utisak šarenila.

TEŽINA

Težina mužjaka u radnoj kondiciji treba da iznosi 35-45 kg, a kuje oko 30-40 kg.

MANE

Lakše:

Nedovoljno izražena širina lobanjskog dela glave, nešto duži lični deo glave, slabije razvijene čeljusti, nedovoljno izražena širina i dubina grudi, pljosnata ili suviše zaobljena rebra, manje izraženi nepravilni stavovi nogu, nešto kraća dlaka (pri čemu su zastavice ipak dobro izražene), bele belege na prsima i šapama, malo skraćenje repa, zečije šape, kao i ostale lakše telesne mane.

Teže:

Preduga (šiljasta) njuška, jako izražen stop, visoko usadjene i nedovoljno preklopljene uši, klještasto zubalo, sedlasta ledja, nošenje repa u stranu, limfatična konstitucija, kao i sve teže telesne mane.

Diskvalifikacione:

* * *